آموزش عکاسی (قسمت نهم: سرعت شاتر)

آموزش عکاسی (قسمت نهم: سرعت شاتر)

 در قسمت های قبلی آموزش عکاسی دریافتیم چه دوربینی برای ما مناسب تر است تا در هزینه خود صرفه جویی کنیم . همچنین با بخش های تشکیل دهنده دوربین های عکاسی و اهمیت آنها آشنا شدیم. در ادامه بحث آموزش عکاسی به نحوه کار با بخش های گوناگون دوربین و ریزه کاری ها آنها می پردازیم.

سرعت شاتر shutter می تواند اولین گزینه ای باشد که در روی دوربین عکاسی تنظیم می کنیم. اما سرعت شاتر چیست و بطور کلی چه کاربردی دارد؟


سرعت شاتر shutter چیست؟
شاتر دوربین دریچه و یا بهتر بگوییم پرده هایی است که دقیقا در جلوی فیلم عکاسی و در دوربین های دیجیتالی در جلوی cmos قرار دارد و وظیفه آن کنترل زمان تابش نور به سطح cmos یا فیلم عکاسی است.

آموزش عکاسی، سرعت شاتر

عملکرد این پرده ها بدین ترتیب است که در زمان فشار دادن دکمه شاتر در روی دوربین، پرده اول به سمت جلو حرکت می کند و مسیر عبور نور به cmos را باز می کند و بعد از آن پرده دوم بلافاصله بدنبال پرده اول حرکت کرده و مسیر عبور نور را مسدود می کند. با شارژ مجدد دوربین و یا در اصطلاح با رد کردن فیلم این دو پرده مجددا به سر جای اولشان باز می گردند. با کنترل سرعت باز و بسته شدن این دو پرده، زمان تابش نور به cmos را کنترل می کنیم.

 سرعت شاتر دوربین


چرا باید زمان تابش نور به cmos کنترل شود؟ (توضیح این مبحث و این پرسش در بخش نورسنجی بطور کامل شرح داده خواهد شد). برای درک این موضوع ابتدا لازم است بدانیم یک عکس خوش آب و رنگ حاصل یک تنظیم عالی در روی دوربین عکاسی است. بدین معنی که با کنترل زمان تابش نور (بوسیله سرعت شاتر shutter) و همچنین با کنترل مقدار عبور نور (بوسیله دیافراگم ) باید میزان مشخص و معینی نور به سطح cmos برسد. شاخص این میزان مشخص نور را اکسپوز نرمال Normal Exposure می نامند و مقدار آن را برابر مقدار نور 100 شمع در نظر می گیرند. حال چنانچه مقدار نوری بیش از 100 شمع به cmos بتابد، عکس ما روشن تر از حالت عادی خواهد شد. به این حالت در اصطلاح Over Expose می گویند. و چنانچه مقادیری کمتر از 100 شمع نور به cmos بتابد عکس ما تاریک تر از حالت عادی خواهد شد. به این حالت در اصطلاح Under Expose می گویند.

اکسپوز نرمال

حال چگونه می توانیم این مقدار نور را به cmos برسانیم؟ (این مبحث نیز در بخش نورسنجی بطور کامل شرح داده خواهد شد). برای درک این موضوع نیاز داریم در ابتدا با سرعت های گوناگون شاتر و اعداد آن ها در روی دوربین عکاسی آشنا شویم.
در روی دوربین های عکاسی آنالوگ حلقه گردی وجود داشت که اعدادی روی آن درج شده بود. این اعداد همان اعداد سرعت شاتر می باشند که برای کنترل زمان تابش نور به cmos، دایره مدرج روی دوربین را روی یکی از آنها قرار می دهند. این اعداد عبارتند از:


B - 1- 2 - 4 - 8 - 15- 30 - 60 - 125 - 250 - 500 - 1000 – 2000


سرعت شاتر، دوربین عکاسی

این اعداد همگی کسری از ثانیه هستند و به دلیل محدودیت جا در روی حلقه گرد روی دوربین ها عدد کسری آنها نوشته نشده است. یعنی عدد 60 یعنی یک شصتم ثانیه و عدد 30 یعنی یک سی ام ثانیه. بنابر این هر چه از اعداد بزرگتری استفاده کنیم سرعت باز و بسته شدن شاتر بیشتر می شود. اگر دقت کنید ملاحظه می کنید بین هر دو عدد متوالی یک نسبت یک به دو وجود دارد بجز اعداد 8 و 15 و اعداد 60 و 125. این بدان معناست که اگر سرعت دوربین عکاسی را از یک سرعت به سرعت بعدی تغییر بدهیم میزان عبور نور دو برابر کمتر یا بیشتر می شود. به فاصله هر یک از این اعداد یک استاپ گفته می شود. و هر استاپ برابر است با دو برابر کاهش یا افزایش مقدار نور. به زبان بسیار ساده هر تقه حلقه گرد روی دوربین عکاسی برابر ست با یک استاپ یعنی دو برابر اختلاف نوری.
و در یک جمع بندی ساده برای رسیدن به یک عکس نرمال یا Normal Expose باید سرعت شاتر را روی مناسب ترین عدد قرار داد. ولی کدامیک از این اعداد مناسب ترند؟
برای تشخیص این موضوع ساده ترین کار این است که در ویزور دوربین بر روی شاخص نورسنجی نگاه کنیم و شاتر را آنقدر به چپ و راست بچرخانیم تا محور شاخص در وسط قرار بگیرد. این عمل اولین گام و ساده ترین روش برای نورسنجی است ولی تنها چرخاندن سرعت شاتر و قرار دادن شاخص نورسنجی در وسط کافی نیست. موارد دیگری نیز برای نورسنجی دقیق و صحیح مورد نیاز است که در مبحث دیافراگم و نورسنجی به آنها می پردازیم.


آموزش عکاسی نورسنجی


در این روش باید دقت کنید تا سرعت شاتر از سرعت 60 کمتر نشود زیرا در عکاسی با سرعت کمتر از یک شصتم ثانیه دست شما خواهد لرزید و عکس شما تکان خورده و تار می شود. اگر ناچار به استفاده از سرعت کمتر از 60 بودید حتما از سه پایه عکاسی استفاده کنید.
همانطور که در اعداد بالا ملاحظه می نمایید فاصله بین این اعداد فقط یک استاپ است و عدد بینابینی وجود ندارد. در نتیجه نمی توان برای دقت بیشتر از نیم استاپ استفاده کرد. در دوربین های دیجیتالی این نقیصه بر طرف شده و فاصله هر استاپ به سه قسمت تقسیم شده است. یعنی اعداد سرعت به جای یک استاپ یک استاپ حالا یک سوم یک سوم کم و زیاد می شوند که دقت در کنترل زمان تابش نور را بسیار افزایش داده اند.
تفاوت دیگری هم در اعداد سرعت دوربین های دیجیتالی با دوربین های آنالوگ وجود دارد: سرعت B.

سرعت بی یا Bulb امکان کنترل زمان عکسبرداری را بصورت دستی در اختیار عکاس قرار می دهد. عملکرد آن بدی ترتیب است که وقتی دکمه شاتر را فشار می دهیم پرده اول کنار می رود و تا زمانی که دکمه شاتر را رها نکنیم پرده دوم مسیر عبور نور را مسدود نمی کند. این سرعت مواقعی مورد استفاده قرار می گیرد که بخواهیم زمان نوردهی بالایی داشته باشیم.
دوربین های دیجیتالی، سرعت B ندارند و در ازای آن از سرعت های آهسته تری، از 2 ثانیه تا 30 ثانیه بصورت اتوماتیک بهره می برند. چنانچه سرعتی بیش از 30 ثانیه مورد نیاز بود لازم است  بایستی از ریموت کنترل استفاده شود تا بتوان بمانند سرعت B تا هر زمان که لازم است نوردهی را انجام دهیم.

آموزش عکاسی، ریموت کنترل

هر چه از سرعت های کمتر از 60 استفاده کنیم حرکت سوژه بیشتر ثبت می شود و هر چه از سرعت های بالاتر استفاده کنیم سوژه ثابت تر و بی حرکت تر ثبت می شود. از تمامی این سرعت ها می توان برای تمامی عکاسی ها ( عکاسی نوزاد، عکاسی کودک، عکاسی بارداری، عکاسی پرتره و عکاسی طبیعت) استفاده کرد. ولی بطور کلی برای ثبت تصاویر کاملا واضح از کودکان بهتر است از سرعت شاتر بالا استفده شود.


آموزش عکاسی، سرعت شاتر


سرعت سینک یا همزمانی
برای آنکه پرده های سرعت شاتر بتوانند در سرعت های بالای یک شصتم ثانیه، حرکت کنند و در زمان دقیق بسته شوند پرده دوم پیش از آنکه پرده اول به انتهای مسیر برسد حرکت خود را آغاز میکند و در فاصله کمی از پرده اول، آن را تعقیب می کند. هر چه سرعت بالا تر باشد پرده دوم زودتر بدنبال پرده اول حرکت می کند. در چنین حالتی اگر با فلاش عکاسی کنید، به دلیل آنکه نور فلاش فقط در یک لحظه می تابد و قطع می شود فقط آن قسمتی از cmos یا فیلم که در مقابلش پرده شاتر نیست نور می بیند و بقیه عکس سیاه می شود.


آموزش عکاسی، سرعت سینک

برای آنکه این حالت اتفاق نافتد باید از سریع ترین سرعتی استفاده شود که در آن تا پرده اول به انتهای مسیر نرسد حرکت خود را آغاز نکند. به این سرعت می گویند سرعت سینک یا همزمانی فلاش. این عدد در اکثر دوربین ها 60 می باشد و در دوربین های پیشرفته تر به 125 و گاها به 250 هم می رسد. برای اطلاع از سرعت سینک دوربینتان به دفترچه راهنمای آن مراجعه نمایید.

 

فهرست آموزش های عکاسی
آموزش عکاسی، دیافراگم (قسمت دهم) (بزودی)

 

دیدگاهی بنویسید